Yaklaşık 20 yıl boyunca iyileşme gösteren küresel açlık tablosu, 2026 Küresel Açlık Endeksi’nde yeniden kötüleşti. Dünya genelindeki endeks puanı 2000 yılında 28,2 iken 2018’de 17,6’ya geriledi. Ancak 2026 raporunda puan 18,1’e yükseldi. Endekste puanın yükselmesi, açlığın daha ağır bir boyuta ulaştığını gösteriyor. Uzun vadede kaydedilen ilerleme tamamen ortadan kalkmasa da 2018 sonrasında yaşanan gerileme dikkat çekiyor. Savaşlar, ekonomik sorunlar ve iklim kaynaklı üretim kayıpları, gıdaya erişimi zorlaştıran başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
44 ÜLKEDE AÇLIK CİDDİ VEYA ALARM VERİCİ DÜZEYDE
2026 Küresel Açlık Endeksi’nde 44 ülke ciddi ya da alarm verici kategorisinde değerlendirildi. Bu ülkelerin sekizinde açlık alarm verici, 36’sında ise ciddi düzeyde bulunuyor. Endeks yalnızca gıda miktarını değil, yetersiz beslenme, çocukların fiziksel gelişimi ve çocuk ölümleri gibi göstergeleri de dikkate alıyor. Bu nedenle sonuçlar, ülkelerdeki beslenme koşullarını farklı boyutlarıyla ortaya koyuyor. Açlığın özellikle Sahra Altı Afrika ve Güney Asya’da yoğunlaşması, küresel ortalamaların ülkeler arasındaki eşitsizlikleri tek başına açıklamakta yetersiz kalabileceğini gösteriyor.
SOMALİ, AÇLIĞIN EN AĞIR YAŞANDIĞI ÜLKE OLDU
Bireysel endeks puanı hesaplanabilen 122 ülke arasında en ağır tablo Somali’de görüldü. Ülkenin 2026 yılı puanı 47,0 olarak hesaplandı ve alarm verici kategorisinde yer aldı. Somali’nin 2018 yılına ait karşılaştırılabilir puanı ise 51,1 seviyesindeydi. Bu durum, önceki döneme göre kısmi bir iyileşmeye işaret etse de ülkedeki açlığın hâlâ son derece ağır olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte bazı kriz bölgelerinde yeterli veri bulunmadığı için kesin puanlama ve sıralama yapılamıyor. Dolayısıyla Somali’nin puanı hesaplanabilen ülkeler arasında en kötü durumda olması, dünyadaki bütün ülkelerden kesin olarak daha ağır bir tabloya sahip olduğu anlamına gelmiyor.
DÖRT ÜLKEDE AÇLIK ALARM VERİCİ SEVİYEDE
Demokratik Kongo Cumhuriyeti 39,5, Çad 38,0 ve Madagaskar 36,5 puanla alarm verici kategorisinde yer aldı. Bu ülkelerin puanları, endekste ağır açlık için belirlenen 35 puanlık sınırın üzerinde bulunuyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde çatışmalar ve ekonomik sorunlar, Madagaskar’da ise iklim kaynaklı sıkıntılar gıda güvenliğini etkileyen unsurlar arasında değerlendiriliyor. Farklı nedenlerle ortaya çıkan benzer sonuçlar, açlıkla mücadelenin yalnızca tarımsal üretimi artırmakla sınırlı kalamayacağını gösteriyor. Gıdanın üretimi kadar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması ve ekonomik olarak erişilebilir olması da önem taşıyor.
SUDAN, YEMEN VE GÜNEY SUDAN İÇİN VERİ SINIRLILIĞI
Burundi, Güney Sudan, Sudan ve Yemen, alarm verici düzeyde değerlendirilen ancak yeterli veri bulunmadığı için diğer ülkelerle aynı şekilde puanlanamayan ülkeler arasında yer aldı. Bir ülkenin kesin endeks puanının hesaplanamaması, açlık sorununun daha hafif olduğu anlamına gelmiyor. Çatışmalar ve kurumsal sorunlar, hem gıdaya erişimi hem de güvenilir veri toplanmasını zorlaştırabiliyor. Bu nedenle söz konusu ülkeleri kesin bir sıralamaya yerleştirmek yerine raporda belirtilen risk düzeylerini dikkate almak gerekiyor.
TÜRKİYE, DÜŞÜK AÇLIK DÜZEYİNDEKİ 24 ÜLKE ARASINDA
2026 Küresel Açlık Endeksi’nde Türkiye, puanı 5’in altında kalan 24 ülkelik grupta gösterildi. Raporda bu ülkeler kendi aralarında kesin bir sıralamaya tabi tutulmuyor. Bunun yerine ülkelerin tamamı 1-24 aralığında birlikte değerlendiriliyor. Türkiye’nin yer aldığı grupta Bulgaristan, Romanya, Çin ve Rusya gibi ülkeler de bulunuyor. Bu nedenle Türkiye’nin dünyada kesin olarak birinci ya da 24’üncü sırada olduğunu söylemek doğru değil.
Türkiye’nin endeks puanı, uzun dönemli değişim açısından da dikkat çekiyor. Verilere göre ülkenin puanı 2000 yılında 22,1 seviyesindeyken 2006’da 11,6’ya, 2012’de 5,4’e geriledi. 2018 ve 2026 yıllarında ise 5’in altında gösterildi. Bu değişim, endeksin ölçtüğü açlık ve yetersiz beslenme göstergeleri bakımından uzun vadeli bir iyileşmeye işaret ediyor. Ancak sonuçlar, Türkiye’de gıda fiyatlarının düşük olduğunu veya herkesin sağlıklı besine ekonomik açıdan rahatça ulaşabildiğini göstermiyor. Gıda enflasyonu, hane halklarının market harcamaları ve alım gücü endeks tarafından doğrudan ölçülmüyor.
2018 SONRASI KÖTÜLEŞME DİKKAT ÇEKTİ
Rapora göre 32 ülkenin açlık endeksi puanı 2018’e kıyasla yükseldi. Bazı ülkeler iyileşme kaydederken diğerlerinde durumun kötüleşmesi, küresel açlık tablosunun ülkeler arasında farklılaştığını ortaya koydu. Çatışmalar, iklim olayları ve ekonomik belirsizlikler, insanların düzenli ve yeterli gıdaya erişimini zorlaştıran başlıca sorunlar arasında gösteriliyor. Bu durum, küresel ölçekte yeterli gıda üretiminin tek başına açlık sorununu ortadan kaldırmaya yetmediğini ortaya koyuyor. Gıdanın ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması ve insanların bu gıdayı satın alabilecek ekonomik koşullara sahip olması da belirleyici rol oynuyor.
2030’A KADAR 57 ÜLKE HEDEFE ULAŞAMAYABİLİR
Raporda yer alan öngörüye göre mevcut iyileşme hızı değişmediği takdirde 57 ülke, 2030 yılına kadar düşük açlık düzeyine ulaşamayabilir. Bu tahmin kesinleşmiş bir sonuç değil; 2000 yılından bu yana gözlenen ilerleme hızının devam etmesi varsayımına dayanıyor. Kurum, savaşlar, iklim kaynaklı üretim kayıpları ve ekonomik belirsizliklerin gıda güvenliğini tehdit ettiğine dikkat çekiyor. Veriler, geçmişte elde edilen kazanımların kalıcı olmayabileceğini ve 2030 hedeflerine ulaşmak için daha hızlı ilerleme gerektiğini ortaya koyuyor. Not: Yayına almadan önce 2026 raporunun orijinal kaynağından ülke puanlarını, kategori tanımlarını ve Türkiye’nin yer aldığı grup bilgisini doğrulamanı öneririm. Metindeki veriler, gönderdiğin içerik esas alınarak düzenlenmiştir.
